Interview: Omgevingsmanagement bij de grootste gebiedsontwikkeling van Nederland

Amsterdam en Almere: twee steden in twee verschillende provincies waarvan de stadcentra hemelsbreed slechts 10 kilometer uit elkaar liggen. Deze twee unieke steden, die zijn gescheiden door het IJmeer, hebben samen de potentie om 100.000 woningen te realiseren. Dit ontwikkelgebied is gedoopt tot de Amsterdam Bay Area.

Om deze woningen te realiseren zijn investeringen in bereikbaarheid, arbeidsplaatsen, natuur en ecologie noodzakelijk. Momenteel loopt daarom een MIRT-onderzoek voor de Amsterdam Bay Area. Een onderzoek met een dergelijke omvang is complex en kent heel veel verschillende stakeholders. Tatjana werkt sinds begin 2021 mee als omgevingsmanager voor de Amsterdam Bay Area. Hoe ziet omgevingsmanagement eruit ’bij zo’n complexe opgave?

Wat doe je als omgevingsmanager in dit project?

Het omgevingsmanagement voor Amsterdam Bay Area richt zich het op één lijn brengen en houden van de verschillende partijen. Hiervoor moet ik continu scherp ontwikkelingen binnen en rondom het onderzoek in de gaten houden die de stakeholders beïnvloeden. En opmerkzaam zijn over hoe stakeholders met elkaar over zaken communiceren.

Ik sla mijn aanpak plat in drie onderdelen: (1) raakvlakken: de andere projecten die spelen in de omgeving; (2) de projectomgeving: de partijen die zich bewegen binnen en buiten het project, en (3) het draagvlak: het meenemen van de achterbannen van de partijen. Aan de hand hiervan probeer ik te achterhalen welke beslisinformatie op tafel moet liggen, met als streven dat iedereen zich herkent in de beslisinformatie die op tafel komt.

Hoe ziet een gemiddelde dag eruit?

Met een glimlach: meestal ben ik veel aan het bellen en overleggen, zodat ik precies weet wat er gaande is en daarop kan inspelen. Ook organiseer ik regelmatig interactieve werksessies en presentaties om de partijen ook met digitaal werken bij elkaar te brengen.

Wat maakt deze opgave zo complex?

Het is een gemeenschappelijk onderzoek waar meerdere programma’s samenwerken. Elk programma heeft andere opgaven, en daarmee een andere focus en belangen. In het MIRT-onderzoek zijn de thema’s wonen, economie, bereikbaarheid, natuur en duurzaamheid verweven.  Partijen worden doorlopend uitgedaagd om buiten hun vakgebied het gesprek aan te gaan. Zij zijn niet altijd gewend om met elkaar samen te werken, en spreken vaak een andere taal.

Wat doe je als je weerstand ervaart?

Allereerst probeer ik te achterhalen waar de weerstand vandaan komt. We proberen steeds de inhoud van de verschillende onderzoeken voor zich te laten spreken. Het gaat dan niet om overtuigen, maar meer over meegaan in hun denkbeeld om te kijken waar de kritiek en twijfel zit. De inhoud vormt hiermee de basis.

Waar ben je het meest trots op?

Dat vind ik heel moeilijk, want het onderzoek is de komende maanden nog in volle gang. Behalve de eerste ring stakeholders, die actief de onderzoeken begeleiden, is er ook een tweede ring. Deze ring staat iets meer op afstand; het gaat hier bijvoorbeeld om belangenorganisaties. Deze partijen zijn belangrijk voor het draagvlak, maar zijn door de grotere afstand minder goed op de hoogte van de ontwikkelingen in het onderzoek. Hiervoor organiseer ik brede informatie- en bijpraatsessies vlak voor besluitvormende overleggen zodat ze op de momenten die er toe doen ook goed op de hoogte zijn. Met deze tweede ring is ook besproken welke partijen besluitvormend aan tafel zitten, en wie hier de aanspreekpunten zijn. Zo weet de tweede ring wie hij/zij kan benaderen om invloed uit te oefenen op besluitvorming.

Het klinkt allemaal zo vanzelfsprekend!

Dat vind ik ook! Het concept is zo simpel, maar blijkbaar wordt het niet perse als vanzelfsprekend ervaren.

Hoe maak jij het verschil als omgevingsmanager?

Ik ben energiek en kan hiermee mensen activeren en meenemen. Daarnaast gaat het mij er niet om dat het onderzoek ‘van mij is’. Integendeel: ik ga vanuit mijn rol juist op zoek naar hoe we het samen kunnen doen en samen de volgende stap kunnen nemen.

Tot slot, waarom is dit een typische VINU-opgave?

Wij werken bij Amsterdam Bay Area aan de grootste integrale gebiedsontwikkeling in Nederland. Door een ontwikkelstrategie te maken rond alle ruimtelijke onderwerpen ontstaat een krachtig plan. Tegelijkertijd brengt integraal ontwikkelen grote uitdagingen met zich mee. Zo hebben wij niet minder dan tien opdrachtgevende organisaties, van Rijk en Regio. Met elk eigen focus en belangen.

Wij VINU’ers zetten graag onze tanden in dit soort complexe projecten. Toen we begin 2020 begonnen met het onderzoek werd wel eens gezegd dat deze wijze van integraal onderzoeken vrijwel onmogelijk zou zijn vanwege de complexiteit. We hadden het beeld tegen ons, maar door slimme ideeën te leveren, oog te hebben voor belangen en te organiseren dat deze belangen samenkomen in onderzoeken lukt het om te komen tot een ontwikkelstrategie voor het gebied. Onze aanpak was, en is nog steeds, om de inhoud voor zich te laten spreken. De opgave leek vrijwel onmogelijk, maar dankzij onze VINU-aanpak komen we tot resultaat. Als het niet kan zoals het moet, dan moet het zoals het kan.

Wil je meer weten over omgevingsmanagement en hoe je als verbinder aan de slag gaat? Neem dan contact op met Tatjana.

Sophie interviewt Tatjana
foto gemaakt door: Wiep van Apeldoorn
Vinu.nl maakt gebruik van tracking-cookies. Hiermee worden anonieme gegevens over uw bezoek opgeslagen om de website en uw ervaring te verbeteren.