Lessen van een geslaagd participatieproces

Op 3 december stelde de Leidse gemeenteraad unaniem het Uitvoeringsbesluit Ankerpark vast. Dit project is onderdeel van het Singelpark. Gemeenteraadsleden waren erg te spreken over het grote draagvlak voor het ontwerp en de kwaliteit van de participatie. VINU is in opdracht van de gemeente Leiden verantwoordelijk voor het projectmanagement en het participatieproces. Projectmanager Maarten van Oosterom blikt terug op het planproces en deelt drie lessen die hij heeft geleerd.

Het Singelpark: een lang, aaneengesloten stadspark
Het Singelpark is een bijzonder project. De gemeente Leiden werkt, samen met bewoners en betrokken organisaties als de Vrienden van het Singelpark, aan een lang, mooi en spannend stadspark langs de Leidse singels. Het Singelpark bestaat uit een aantal bestaande en enkele nieuw aan te leggen parken en pleinen. Deze plekken worden met elkaar verbonden en vormen samen een uniek 6,5 kilometer lang stadspark.

Het Ankerpark wordt onderdeel van het Singelpark
Het Ankerpark is nu nog een matig ontsloten wijkpark. Buurtbewoners genieten op dit moment van de rust in het park en het park wordt goed gebruikt door hondenbezitters. Door de aanleg van drie nieuwe bruggen wordt het Ankerpark veel beter bereikbaar en daarmee onderdeel van het Singelpark. Pal naast het park transformeert een oude monumentale Meelfabriek tot een bruisende plek waar wordt gewoond, gewerkt en ontspannen. Veel meer mensen dan nu weten straks het Ankerpark te vinden. Daarom verdient het park een grondige opknapbeurt en nieuwe functies. Eén van de nieuwe functies is een beeldentuin van een bekende Leidse kunstenaar, Frans de Wit.

Het participatieproces: veel (tegenstrijdige) belangen samenbrengen
De gewenste verandering van het karakter van het Ankerpark betekende dat de belangen van de huidige gebruikers aanvankelijk niet overeenkwamen met de doelstellingen van het Singelpark. De grote uitdaging tijdens de participatie was om deze (ogenschijnlijk tegenstrijdige) belangen samen te brengen. Dat dit is gelukt komt mede door een goed geslaagd participatieproces.

Hieronder deel ik mijn drie belangrijkste geleerde lessen:

Les 1: kill your darlings
De start van het participatieproces verliep stroef. Het eerste ontwerp dat we presenteerden leidde tot protesten bij omwonenden. Een lastige, maar achteraf cruciale beslissing was om afscheid te nemen van dit geliefde ontwerp en met een schone lei opnieuw te beginnen.

Les 2: geef ruimte voor ideeën en initiatieven maar bewaak het algemeen belang en het proces
Over het participatieproces was vooraf duidelijk gecommuniceerd. Alle deelnemers wisten precies wanneer wat zou worden besproken. Tijdens de bijeenkomsten kwamen deelnemers met veel interessante ideeën en suggesties. Een groot deel hiervan heeft een plek gekregen in het ontwerp. Tegelijkertijd hebben we ook gezorgd dat geen initiatief ging overheersen en is het ons gelukt vast te houden aan de gezamenlijk geformuleerde uitgangspunten voor het ontwerp. Soms heb ik daarom een duidelijke nee moeten verkopen.

Les 3: erken de zorgen en deskundigheid van de deelnemers aan de participatie
Een groot deel van de participatiegroep komt elke dag in het park, bijvoorbeeld voor het uitlaten van de hond. Ze weten vaak veel beter dan de gemeente hoe het eraan toegaat. Deze mensen investeren veel vrije tijd in een participatieproces en verwachten serieus te worden genomen. Toen de emoties hoog opliepen hebben we daarom een informatieavond georganiseerd waar de gemeente alleen maar heeft geluisterd naar de vragen en zorgen die leven in de buurt. Vervolgens hebben we deelnemers bij elke ontwerpfase om input gevraagd en steeds duidelijk teruggekoppeld op welke manier input wel of niet in het plan kon worden verwerkt. Hierdoor ontstond in korte tijd weer vertrouwen in het proces en draagvlak voor het nieuwe ontwerp.

Voor meer informatie over dit project, kan je contact opnemen met Maarten van Oosterom.

Afbeelding 2 impressie Ankerpark
Vinu.nl maakt gebruik van tracking-cookies. Hiermee worden anonieme gegevens over uw bezoek opgeslagen om de website en uw ervaring te verbeteren.