Peter blogt: F#ck de fietser?

In ‘VINU blogt’ vertellen collega’s over ontwikkelingen in de wereld, ons werkveld of privé en hun werk bij VINU. Dit keer een bijdrage van collega Peter Heida.


Fietsers zijn de nieuwe troeteldieren van beleidsmakers en politici. Van links tot rechts. Ze stoten geen CO2 uit, het houdt de stad bereikbaar voor iedereen en fietsen is gezond. Hollands glorie op zijn best. Maar bovenal is de fiets de laatste jaren verworden tot een extreem hip vervoermiddel. Bijna niemand rijdt meer rond op een gewone Batavus met fietstassen. Fietsers hebben een mandje voorop met plastic bloemen of in de vorm van een krat bier. Frames zijn oversized, retro en luisteren naar stoere namen. De echte hipster rijdt op een Peugeot racefiets uit 1985. Daarnaast zijn er tegenwoordig zeer slimme vouwfietsen, Fixed gears, electrische bakfietsen en supersnelle speed pedelec die sneller gaan dan een gemiddelde brommer.

De liefdesbetuiging voor de fietser leidt tot grote overheidsinvesteringen om deze gewenste soort uit het rijk der vervoermiddelen te stimuleren. Vele miljoenen worden geïnvesteerd in ondergrondse parkeergarages, ontbrekende brugverbindingen, regionale snelfietspaden en aanpassingen van kruispunten om de fietser prioriteit te geven. Met als gevolg dat de toch al sterke groei van het fietsverkeer de komende jaren sterk zal doorzetten.

Maar is het allemaal goud wat er blinkt op het kettingblad? Nee. Als we niet oppassen wordt de fietser de nieuwe auto in de stad. In grote steden neemt het aantal fietsers zo hard toe dat er files ontstaan op fietspaden. Ook het aantal gevaarlijke situaties neemt toe door de grote hoeveelheden fietsers die zich door nauwe straten persen. Vaak zijn het niet eens conflicten tussen fietsers onderling of tussen fietsers en auto’s, maar is de voetganger de klos.

Is dit dan de schuld van beleidsmakers? Zijn ze blind voor negatieve effecten van de groei van het fietsverkeer? Nee, gelukkig niet. Het is vaak de fietser zelf die zorgt voor negatieve reclame. Het gedrag van de gemiddelde fietser is voer voor psychologen. Of misschien beter, voor psychiaters. Zodra een fatsoenlijke Nederlander op zijn fiets stapt verandert hij in een labiele, nietsontziende psychopaat die denkt dat hij alleen op de wereld is. Rood licht is niet voor hem bedoeld. Eenrichtingsverkeer? Niet voor mij. Wegwerkzaamheden? Hoe bedenken ze het! Ik rij wel over de stoep. Parkeren doet hij of zij het liefst dwars op de stoep voor de winkel. Een andere favoriete habitat voor de fietser is de dode hoek naast een vrachtwagen. De fietser is een anarchist op wielen, en toch geniet hij een soort van beschermde status. Beleidsmakers pijnigen momenteel hun hersenen over wat nu de beste manier is om het gedrag van fietsers fundamenteel te beïnvloeden.

Moeten we nu allemaal stoppen met fietsen? Natuurlijk niet. Het is heerlijk om op twee wielen naar je bestemming te touren. De voordelen zijn nog altijd vele malen groter dan de nadelen. Maar een kritische blik is nodig om te voorkomen dat we doorschieten. Gelukkig wordt landelijk steeds meer ervaring opgedaan met het positief beïnvloeden van het fietsgedrag. Met fietsstraten en shared space-achtige inrichtingen worden druk geoefend, met goede resultaten. Misschien is het nodig om vaker harde keuzes te maken door gebieden aan te wijzen waar de fiets niet welkom is. Maar tot die tijd is er genoeg ruimte om aan jezelf te werken: “Een betere fietser, begint bij jezelf”.

Vinu.nl maakt gebruik van tracking-cookies. Hiermee worden anonieme gegevens over uw bezoek opgeslagen om de website en uw ervaring te verbeteren.