Verdichten met een groen geweten

De groene-blauwe contramal voor verdichting

Zou het niet enorm zonde zijn als we over 20 jaar terugkijken en constateren dat we, in onze ‘verdichtingsdrang’ onomkeerbare schade hebben toegebracht aan ons woon- en leefmilieu? Dat de stad is versteend, onaangenaam en smerig? Dat de ‘ommelanden’ zijn versnipperd en nauwelijks toegankelijk? Bij verdichting is het belangrijk dat we juist ook ruimte maken en waarde toekennen aan natuur, water, flora en fauna. Gelukkig zien wij dit in onze opdrachten al op verschillende niveaus gebeuren: in de stad, om de stad en in de regio.

Het belang van natuur in de stad

Het is alom bekend: groen in de stad verbetert de leefbaarheid enorm. We willen dat onze kinderen in contact komen met planten en dieren, dat ze weten waar hun voedsel vandaan komt en dat ze kunnen ravotten en in bomen klimmen. Gras, water en bomen maken de stad klimaatbestendig en geven allure aan de openbare ruimte.

Ook bedrijven hechten steeds meer belang aan een groene werkomgeving. Mooi voorbeeld is het Bio Science Park in Leiden. Hier zijn internationale, innovatieve bedrijven uit de sectoren life sciences & health en meerdere faculteiten en hogescholen gevestigd. Dit zorgt voor een unieke campus. Biodiversiteit is als belangrijk item toegevoegd aan het masterplan en op dit moment investeren de ontwikkelaars niet alleen in gebouwen, maar juist ook in het park, in groen en in ‘zachte waarden’. Voor de initiatiefnemers zijn het juist deze waarden, die een commerciële waarde hebben en het imago van de campus versterken. En de ruim 18.000 werknemers gaan iedere dag profiteren van hun fijne werkomgeving.

De relatie met buitengebieden

Het is raadzaam voor steden om te investeren in relaties met het omliggende buitengebied. Zeker als deze steden als ‘stenig’ kunnen worden getypeerd en als grote groengebieden schaars zijn. Gemeente Leiden heeft mede hierom besloten om flink te investeren in het Singelpark: het langste stadspark van Nederland, waarbij bestaande parken worden opgeknapt en onderling verbonden. Met de provincie Zuid-Holland als partner en financier wordt daarnaast via het programma Leidse Ommelanden gewerkt aan de ontwikkeling van duurzame stad-land verbindingen, bestaande uit aantrekkelijke, recreatieve routes en verblijfsplekken. Zo realiseert Leiden samenhang tussen natuur- en recreatiegebieden in de stadsrand en het Singelpark van Leiden. Binnen deze context en door de gerichte investeringen in ‘groen en blauw’ is het juist mogelijk om op andere plekken in de stad flink te verdichten.

Smeed allianties

Om ruimte te vinden voor ‘compensatiegroen’ hebben overheden elkaar, private partijen en grondeigenaren nodig. Boeren kunnen binnen hun bedrijfsvoering ook natuur- en recreatiedoelen realiseren. De overheid kan het voor boeren (financieel) interessanter te maken om met zaken als beplanting, bemesting, maaien en andere activiteiten meer rekening te houden met de biodiversiteit, broedseizoenen van vogels, toegankelijkheid voor wandelaars en fietsers en de kwaliteit van het oppervlaktewater. In het Buijtenland van Rhoon is onlangs een gebiedscoöperatie opgericht voor 600 hectare natuur-inclusieve landbouw, in combinatie met recreatieve voorzieningen. Deze alliantie tussen overheden, private grondeigenaren, agrarische ondernemers laat zien dat het mogelijk is.

Zichtbaar en tastbaar

Juist nu de verdichtingsopgave voor Nederland zo groot is en de beschikbare ruimte schaars, moet het belang van ‘groen en blauw’ in de gebiedsontwikkeling absoluut toenemen. Dit betekent dat er nog meer aandacht voor moet zijn, maar vooral dat we bij het maken van afwegingen en keuzes de waarde ervan zichtbaar en tastbaar maken. Ja, we moeten in rap tempo meer huizen bouwen. Maar wat we absoluut niet moeten doen is toestaan dat deze haast ook maar een beetje ten koste gaat van natuur, ecologie en biodiversiteit.

Vinu.nl maakt gebruik van tracking-cookies. Hiermee worden anonieme gegevens over uw bezoek opgeslagen om de website en uw ervaring te verbeteren.