Woontorens ‘The Grace’; een unieke stedelijke verdichting in Den Haag

Op 30 juni besloot de Haagse gemeenteraad de vergunning te verlenen voor de bouw van het hoogste gebouw van Den Haag: ‘The Grace’. Thijs werkte de afgelopen negen maanden aan dit project. Tatjana vroeg hem naar zijn ervaringen en leerpunten.

Wat gebeurde er toen de vergunning voor The Grace werd verleend op 30 juni?

Een ruime meerderheid van de Haagse gemeenteraad stemde in met de vergunning. Er mag nu een mooi, groot woningbouwproject in Den Haag worden gerealiseerd. Met een hoogte van 180 meter wordt The Grace het hoogste gebouw van Den Haag. Het is ontworpen door het gerenommeerde architectenbureau Mecanoo.

Waar komt The Grace precies te staan?

The Grace komt in het de wijk Laakhavens. Dit is een voormalig kantorengebied vlakbij het centrum van Den Haag en dichtbij het NS-station Holland Spoor. Deze wijk wordt ontwikkeld van een kantorengebied naar een gemixt woon- werk gebied met 9.000 woningen. Laakhavens maakt onderdeel uit van het gebied rondom de drie treinstations van Den Haag, het Central Innovation District (CID), waar de komende jaren heel veel nieuwe woningen en kantoren zijn gepland.

Is het een vernieuwend gebouw? En in hoeverre past The Grace binnen de principes van de 15-minuten-stad?

Een gebouw van deze omvang is uniek in Nederland. In The Grace komen ruim 1.400 huurwoningen, kantoren, horeca, winkels en maatschappelijke functies. Dit is qua aantallen vergelijkbaar met een dorp, maar dan op een klein bouwplot midden in Den Haag. Het gaat hier dus om zeer intensieve stedelijke verdichting. Zelfs in Rotterdam zijn geen vergelijkbare woonprojecten van deze omvang. Daarnaast is het een bijzonder woningbouwproject omdat het volledig bestaat uit huurwoningen is, waarvan 30 procent sociaal en 20 procent midden duur. Er komen geen dure koopwoningen dus, wel voor een groot deel betaalbare huurwoningen. Hier is veel behoefte aan in Den Haag.

The Grace is onderdeel van stedelijke verdichting op basis van het 15-minuten-principe. Hierin liggen de meest basisbehoeften, voorzieningen en aanvullende wensen voor inwoners binnen een kwartier reizen met voet of fiets. Denk aan scholen, winkels, apotheken en parken, culturele en maatschappelijke voorzieningen, en OV stations. De auto is niet leidend binnen dit principe. Er worden in The Grace dan ook geen parkeerplekken gerealiseerd. Wel ligt het op 8 minuten loopafstand van station Hollands Spoor.

Ook bijzonder is dat de logistiek in het gebouw wordt opgelost. Bezorgdiensten, afvalophaal en taxi’s rijden allemaal het gebouw in om te laden en lossen en keren dan weer terug de stad in. Dat betekent dat dit niet in de openbare ruimte gebeurt.

Wat was jouw rol binnen dit project?

Ik ben projectmanager vanuit de gemeente, samen met een Haagse collega, Max Overmeer. Onze opdracht was om de omgevingsvergunning te laten vaststellen op 30 juni. En dat is gelukt! Er zat veel druk op het project omdat er al diverse hoogbouwplannen in Den Haag zijn gesneuveld de afgelopen jaren en omdat de ontwikkelaarsmarkt de laatst tijd onder druk staat.

Mijn belangrijkste taak was commitment te krijgen bij ambtelijke specialisten, wethouder en gemeenteraadsleden en daarnaast de goede samenwerking met de ontwikkelaar te borgen. Ingewikkeld daarbij was dat The Grace voorliep op een aantal nog vast te stellen plannen. Er was bijvoorbeeld nog geen ontwikkelvisie voor het gebied Laakhavens en nog geen plan voor de omliggende openbare ruimte.

Hoe werkt zo’n ontwikkeling?

In 2016 heeft de ontwikkelaar een initiatief ingediend voor de ontwikkeling van deze locatie en de afgelopen jaren is het plan uitgewerkt en zijn de nodige onderzoeken uitgevoerd. Tijdens dit proces hebben zowel de gemeente als de ontwikkelaar een aantal keer de uitgangspunten veranderd. Toen ik aansloot in oktober 2020 lag er al een vergevorderd plan. En dat moest naar de eindstreep worden gebracht.

Waar zaten de haken ogen op dat moment?

Over diverse onderwerpen waren nog vragen en onduidelijkheden. Met name omdat er nog geen ontwikkelvisie voor het gebied was. Belangrijke vraagstukken voor het project waren wind, bezonning, geluid en bereikbaarheid. Eén van de moeilijkste vragen was: Hoe bevoorraad je 1.400 woningen met bezorgers, verhuizers en andere diensten zonder dat de openbare ruimte onbruikbaar of onveilig wordt?

Hoe kon jij het verschil maken?

We hebben heel veel gepraat, geluisterd naar de argumenten, die vastgelegd en omgezet in dilemma’s. Daarbij hebben we continu de grenzen en kaders helder gehouden; inhoud, financiën en planning.  Ik noem dit “verbinden in zakelijkheid”. Hiermee bedoel ik: neem alle stakeholders serieus, luister, leg vast, koppel terug en laat het vaststellen op een transparante manier.

Daarnaast zijn we continu de stip op de horizon blijven zien. Het is belangrijk te blijven afvragen waarom we het doen, namelijk te zorgen voor ruim nieuwe 1.400 betaalbare woningen voor Hagenaars en Hagenezen. Natuurlijk was er ook weerstand. Maar het is ons gelukt om deze weerstand te gebruiken als energie.

Waarom is dit een echt VINU project?

Er was hier een hoge mate van verbinding nodig om dit project tot uitvoering te brengen. Heldere kaders waren daarbij noodzakelijk. Verbinden in zakelijkheid dus. Dat kunnen we bij VINU goed. De ontwikkelaar gaf tijdens het proces aan: “Bij jullie is afspraak/afspraak.” en “Jullie lullen er niet omheen.”

 

Bron afbeelding: Mecanoo
Vinu.nl maakt gebruik van tracking-cookies. Hiermee worden anonieme gegevens over uw bezoek opgeslagen om de website en uw ervaring te verbeteren.