Zelf doen is leuker!

(Collectief) particulier opdrachtgeverschap als kans bij stedelijke verdichting

Jenny May en Maarten van Oosterom zijn het roerend met elkaar eens. Je eigen huis bouwen is leuker dan een kant-en-klaar huis kopen. Beiden zijn ervaringsdeskundigen; Jenny als deelnemer in een bouwblok aan de Klarenstraat in Amsterdam en Maarten in de zelfbouwwijk Nieuw Leyden. Het valt hen op dat gemeenten helaas vaak vergeten na te denken over de groeiende groep mensen die graag zelf een huis wil bouwen. Ondanks de vaak ronkende ambities op het gebied van (collectief) particulier opdrachtgeverschap – (C)PO – in hun woonvisies blijken veel gemeenten hier toch huiverig voor.
Dat is jammer want de praktijk laat zien dat je met een vraaggerichte manier van ontwikkelen als (C)PO een enorme boost geeft aan een gebied en ook hoge dichtheden kan realiseren. Het is een duurzame manier om een nieuwe bestemming te geven aan bestaande gebouwen. Ook financieel kan het interessant zijn: (C)PO helpt mensen aan een betaalbare woning als zij ook zelf mogen klussen. Door de kosten en de winst van de projectontwikkelaar er tussenuit te halen is (C)PO niet nadelig voor de (grond)eigenaar.

Genoeg redenen voor gemeenten om in hun verstedelijkingsopgave de mogelijkheden van zelfbouw goed te verkennen. Jenny en Maarten hebben beide veel ervaring met het opzetten en aansturen van gemeentelijke zelfbouwprojecten. Vanuit hun werk voor VINU maar ook vanuit hun privésituatie weten ze de valkuilen én de succesfactoren van een geslaagde zelfbouwontwikkeling. Die delen ze graag: drie tips voor gemeenten, die overwegen met een zelfbouwproject te gaan starten.

Tip 1 Zorg voor een steengoed plan en durf het daarna los te laten
De belangrijkste voorwaarde voor een succesvol plan is de juiste balans weten te vinden tussen duidelijkheid en vrijheid, zowel qua inhoud als proces. Investeer daarom in een steengoed stedenbouwkundig plan. Werk dit uit in een helder en planologisch goed verankerd kavelpaspoort, waarin zaken als rooilijnen, bouwhoogte en de parkeeroplossing zijn vastgelegd. Zorg vervolgens voor een strak proces met duidelijke termijnen over bijvoorbeeld bouwtijd en zelfbewoning. Durf dan de controle los te laten en te vertrouwen op de creativiteit van de zelfbouwers om er iets moois van te maken. Laat je verrassen!
Tip 2 zorg voor steun en enthousiasme
De traditionele rollen en taken bij woningbouwprojecten zijn bij gemeenten en corporaties vaak diep ingesleten. Een (C)PO-project vraagt om een andere sturing en invulling van deze rollen en taken. Soms kan dit schuren met bestaande werkwijzen. Zorg daarom voor draagvlak bij je ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever. Dit kan je bereiken door bijvoorbeeld te investeren in werkbezoeken aan referentieprojecten. Laat je inspireren!
Tip 3 je hoeft het niet allemaal zelf te doen
Grote gemeenten, zoals Amsterdam, Almere en Den Haag hebben eigen gemeentelijke kavelwinkels, waar kavels en kluswoningen worden verkocht aan particulieren. Als dit niet haalbaar is, zijn er genoeg andere mogelijkheden om een (C)PO-project voor elkaar te krijgen. Zo kun je zelfbouw als verplichting opnemen in een marktuitvraag. Ook zijn er mogelijkheden om via het bestemmingsplan (C)PO mogelijk te maken. Laat je adviseren!

Met ons kijken naar de kansen en mogelijkheden van zelfbouw in uw gemeente? Benieuwd welke stappen nodig zijn om ook in uw gemeente te zorgen dat meer mensen hun eigen huis kunnen bouwen? Of benieuwd naar onze ervaringen en geleerde lessen bij de bouw van ons eigen huis? Neem dan eens contact met ons op. We gaan er graag met u over in gesprek.

Foto – project Klarenstraat in Amsterdam

Vinu.nl maakt gebruik van tracking-cookies. Hiermee worden anonieme gegevens over uw bezoek opgeslagen om de website en uw ervaring te verbeteren.